Од 12 октомври нов систем за влез/излез од ЕУ
Објавено: 1 октомври, 2025, во 11:43 часот
Министерството за внатрешни работи информира дека од 12 октомври 2025 година Европската Унија започнува со постепено воведување на Системот за влез/излез (EES), со целосна имплементација до 10 април 2026 година, со што печатите во пасоши се заменуваат со биометриски евиденции на надворешните граници на Шенген.
Системот EES е автоматизиран ИТ-регистар што при секој влез и излез електронски ги запишува личните податоци и биометриските идентификатори (фотографија од лице и отпечатоци од прсти) на државјани на трети земји со краток престој. Не се однесува на граѓани на ЕУ и земјите поврзани со Шенген.
Според правилото за краток престој, дозволени се максимум 90 дена во кој било период од 180 дена за сите држави од Шенген заедно. EES автоматски го пресметува преостанатиот број на денови и ја елиминира потребата од рачна проверка на печати.
Системот се применува на 29 европски земји (сите членки на Шенген и придружните држави, вклучително и Исланд, Норвешка, Швајцарија и Лихтенштајн), како и на новите шенгенски надворешни гранични премини во Бугарија и Романија. Целта е модернизација на граничните проверки, спречување пречекорувања на дозволениот престој, зголемена безбедност и пократки редици преку самопослужувачки пунктови и автоматизирани порти.
Во пракса, патниците што првпат патуваат по стартот на EES даваат отпечатоци од прсти, фотографија од лице и податоци од патната исправа; при следни влезови следува побрза верификација на веќе зачуваните биометриски податоци. Управувањето со системот е во надлежност на агенцијата eu-LISA, со примена на строгите правила за заштита на лични податоци (GDPR) и дефинирани рокови на чување (најчесто три години од последниот премин).
EES функционира комплементарно со ETIAS: ETIAS врши претходна онлајн проверка и овластување за патување за лица ослободени од виза, а EES на самата граница ги евидентира влезовите и излезите и усогласеноста со правилото 90/180.
Временската рамка предвидува фаза на транзиција од октомври 2025 до април 2026, во која на одделни премини може паралелно да се применуваат и печати и биометриска регистрација, по што EES целосно го заменува печатењето пасоши на сите надворешни шенгенски граници.
Дума.мк
